Düşünceyi Açıklama , Yayma ve Kanaat Hürriyeti
Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, düşünce ve
kanaat hürriyeti, bilim ve sanat hürriyeti ile basın ve yayımla ilgili
hükümler, Kişinin Hakları ve Ödevleri konusunun bireysel hak ve ödevlerin
devamı olan 3. bölümünde işlenecektir. Önceki konumuzda kpss vatandaşlık dersi Kişinin Hakları ve Ödevleri –
Bölüm 2 kısmını incelemiştik. Sıradaki konumuzda ise Kişinin Hakları ve
Ödevleri – Bölüm 3’ü işleyeceğiz.
Kişinin Hakları ve
Ödevleri – Bölüm 3
1.
Düşünce ve kanaat hürriyeti
Herkes düşünce ve kanaat özgürlüğüne
sahiptir. Ne sebeple olursa olsun hiç kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya
zorlanamaz ve bu düşünce ve kanaatler nedeniyle kınanıp suçlanamaz.
2. Düşünceyi
açıklama ve yayma hürriyeti
Herkes, düşüncelerini söz, yazı, resim
veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına, özgürlüğüne sahiptir. Bu hürriyet
haber ya da fikir alma veya verme serbestliğini de sağlar. Fakat radyo,
televizyon, sinema vb. yayınlara uygulanan izin sistemini kapsamaz. Bu
hürriyetin kullanımı Kişinin Hakları ve Ödevleri kanununda belirtilmiş
olan korunma, sır, hak vb. sebeplerle sınırlandırılabilir. Düşünceyi açıklama
ve yayma hürriyeti kullanımında uygulanacak şartlar ve usuller kanunla
düzenlenir.
3.
Bilim ve sanat hürriyeti
Herkes bilim ve sanatı serbestçe öğrenme,
öğretme, yayma, araştırma ve araştırma hakkına sahiptir.
4.
Basın ve yayımla ilgili hükümler
Kişinin Hakları ve Ödevlerinde basın ve
yayımla ilgili hükümler 5 başlık altında yorumlanır;
a. Basın hürriyeti
Basın hürdür ve sansür edilemez. Devlet
basın ve haber alma özgürlüğünü sağlayan önlemleri alır. Basın yapanlar
kanunlarla belirlenmiş çerçeveye aykırı davranışlarda bulundukları takdirde
kanunda mahkeme kararıyla kapatılabilir ve yayınlar hakim kararı ile
toplatılabilir.
b. Süreli ve süresiz yayın hakkı
Bu hak önceden izin veya mali teminat
şartına bağlanamaz. Süreli yayın çıkarmak için kanunda belirtilen bilgi ve
belgeler yetkili makamlara verilerek çıkarılır.
c. Basın araçlarının korunması
Kanuna uygun olarak kurulan basımevi basın
araçları suç aleti olarak zapt edilemez.
d. Kamu tüzel kişilerinin elindeki basın
dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı
Kişiler ve siyasi partiler kamu elindeki
basın dışı araçları kullanma hakkına sahiptir. Yararlanmanın şekli, şartı
kanunla düzenlenir.
e. Düzeltme ve cevap hakkı
Kişi haysiyet ve onuruna dokunulması veya
gerçeğe aykırı yayınlar yapılması durumunda tanınır.
